PSI 511 Avrupa Birliği: Bütünleşme ve Genişleme

2024 - 2025 Güz Dönemi

Doç. Dr. Gökhan Akşemsettinoğlu

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü

Çankaya Üniversitesi                                                                             

Tel. 233 12 49       

Ofis: K-414 (Merkez Kampüs)

E-posta: gokhana@cankaya.edu.tr

 

Ders Saatleri / Yeri:

Salı 18.30 - 21.20 / A - 410/411 (Balgat Kampüs)

 

Ofis Saatleri / Yeri:

Çarşamba 13.20 - 14.10 (Merkez Kampüs) / K - 414

Perşembe 10.20 - 11.10 (Merkez Kampüs) / K - 414

veya

Randevu ile (Tel. 233 12 49 ve E-posta: gokhana@cankaya.edu.tr)

 

Dersin Web Sayfası: https://psi511.cankaya.edu.tr

 

Dersin Tanımı

Bu yüksek lisans dersinin konusu, Avrupa Birliği'nin bütünleşme yapısı ve dinamikleri ile genişleme süreci hakkındadır. Dolayısıyla ders, bütünleşme ve genişleme olmak üzere iki bölümde incelenecektir. Birinci bölümde, Avrupa bütünleşme düşüncesinin tarihi kökleri araştırılacak, İkinci Dünya Savaşı'ndan Avrupa Topluluğu'nun kuruluşuna kadar olan dönem incelenecektir. İlk bölümde ayrıca bütünleşme teorileri, bütünleşmeyi hazırlayan antlaşma süreci ile bütünleşmenin temel yapısını oluşturan kurumsal unsurlar açıklanacaktır. Bu bölümde ayrıca Avrupa Birliği'nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ile Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası hakkında ayrıntılı bilgi verilecektir. Dersin ikinci bölümü genişleme konusundadır. Bu bölümde, AB genişleme süreci teorik ve karşılaştırmalı olarak incelenecek, genişleme dalgaları açıklanacaktır.  Dersin son bölümünde, AB'nin bir aktör olarak, dünya siyaseti içindeki yeri tartışılacak, demokrasi ve meşruiyet konuları açıklanacak, böylece Avrupa bütünleşmesi ve Avrupa Birliği anlaşılmaya çalışılacaktır.   

 

Dersin Koşulları

Bu derste öğrencilerden ders materyallerini okuyarak derste yapılacak olan tartışmalara aktif olarak katılmaları beklenmektedir. Avrupa Birliği, güncel bir konu olduğundan ve Türk Dış Politikası içinde oldukça önemli bir yere sahip olduğundan, Avrupa Birliği'nin temel yapısını anlamanın yanısıra güncel konularla ilgili tartışmalar, dersin ana temasını oluşturacaktır. Dönem içinde öğrencilerden bir ödev hazırlamaları ve sonra da onu sunmaları istenecektir. Dönem içinde bir ara sınav, dönem sonunda bir final sınavı yapılacaktır. Derse katılım zorunlu olduğundan, öğrencilerden derslerin en az % 70'ine katılmaları beklenmektedir.

Ödev

Öğrencilerden, Avrupa bütünleşme süreci veya Avrupa Birliği ile ilgili, ders programında belirtilen müfredata uygun olarak seçtikleri bir konu hakkında - akademik araştırma kurallarına uygun olarak - bir ödev hazırlamaları istenecektir. Öğrenciler ödev konularını tespit ettikten (ve benden onay aldıktan) sonra, 30 sayfayı geçmeyecek şekilde hazırlayacakları ödevlerini en geç 3 Ocak 2025 tarihinde yazılı olarak teslim edeceklerdir. Ödevlerin sunum tarihleriyle ilgili bilgi, derse katılanların tam sayısı belli olduktan sonra belirlenerek, dersin web sayfasından duyurulacaktır.

 

Okuma Materyalleri

 

● Kaya, Ayhan vd. Avrupa Birliği'ne Giriş, Tarih, Kurumlar ve Politikalar, 4. Baskı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2020

● Akçay, Belgin ve İlke Göçmen. Avrupa Birliği, Tarihçe, Teoriler, Kurumlar ve Politikalar, 3. Baskı, Seçkin, Ankara, 2016.

● Keskin, Hakan. Mitos'tan Lizbon'a Avrupa Birliği El Kitabı, Seçkin, Ankara, 2016.

● John McCormick. Avrupa Birliği Siyaseti. Adres Yayınları, 2015.

● Günuğur, Haluk. Avrupa Birliği. Avrupa Ekonomik Danışma Merkezi Yayını, Bilim Serisi – 8, Ankara, 2014.

● Özdemir, Haluk. Avrupa Mantığı, Avrupa Bütünleşmesinin Teori ve Dinamikleri. Boğaziçi Ü. Yayınevi, 2012.

● Karluk, Rıdvan. Avrupa Birliği, Kuruluşu, Gelişmesi, Genişlemesi, Kurumları. 11 Baskı, Beta, İstanbul, 2014

● Özsunay, Ergun. Avrupa Birliği Hukuku ve Türkiye-AB İlişkileri, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2015

 

Değerlendirme

Ara Sınav              % 30

Ödev ve Sunum    % 30 

Final                      % 40

 

Ders Planı

● Giriş ve Bütünleşmenin Tanımı (2 Hafta)

 

Bütünleşmenin Tanımı ve Aşamaları

Devletlerin Bütünleşmeye Gitme Sebepleri

Avrupa ve Avrupa Projesi Nedir?

 

● Avrupa Birliğinin Tarihsel Gelişimi (2 Hafta)

 

İkinci Dünya Savaşı'ndan Sonra Avrupa                                     

Avrupa Bütünleşme Sürecini Hazırlayan Olaylar

Avrupa Hareketinin Kısa Tarihi Gelişimi

                               

● Avrupa Bütünleşmesinin Teorik Yapısı (2 Hafta)

 

Başlıca Bütünleşme Teorileri

Teorilerin Topluluğun Ortaya Çıkışındaki Etkileri

Genel Teorik Değerlendirme              

 

● Avrupa Birliği’nin Kurumsal Yapısı (2 Hafta)

                                               

Kurumsal Tasarım Mantığı

Kurumsal Yapı ve Kurumlararası Denge

Avrupa Konseyi, Avrupa Komisyonu

Avrupa Parlamentosu, Avrupa Birliği Konseyi (Bakanlar Konseyi) 

Avrupa Adalet Divanı, Avrupa Merkez Bankası, Avrupa Sayıştayı

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve Avrupa Bölgeler Komitesi

Avrupa Birliği’nin Karar Alma Mekanizması

 

● Bütünleşmenin Temel Dinamikleri: Derinleşme ve Genişleme (4 Hafta)

 

Bütünleşmenin Dinamik Süreci

Derinleşme ve Derinleşmenin Dalgaları (Antlaşmalar)

Ekonomik Birlikten Siyasal Birliği Doğru Önemli Gelişmeler

Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ve Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası

Genişlemenin Hukuksal ve Teorik Altyapısı

Katılımın Koşulları ve Yöntemi

Genişleme Dalgaları ve Genişleme Süreci

Bütünleşmenin Temel Dinamikleri Konusunda Genel Değerlendirme

               

● Avrupa Birliği’nde Egemenlik, Meşruiyet ve Kimlik Tartışmaları (1 Hafta)

 

Bir Aktör Olarak AB

Yeni Avrupa Düzeni

AB'nin Meşruiyeti ve Demokrasi Sorunu

 

● AB’nin Geleceği ve Genel Değerlendirme (1 Hafta)

(Tartışma Oturumu)