PSI 511 Avrupa Birliği: Bütünleşme ve Genişleme
2024 - 2025 Güz Dönemi
Doç. Dr. Gökhan Akşemsettinoğlu
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü
Çankaya Üniversitesi
Tel. 233 12 49
Ofis: K-414 (Merkez Kampüs)
E-posta: gokhana@cankaya.edu.tr
Ders Saatleri / Yeri:
Salı 18.30 - 21.20 / A - 410/411 (Balgat Kampüs)
Ofis Saatleri / Yeri:
Çarşamba 13.20 - 14.10 (Merkez Kampüs) / K - 414
Perşembe 10.20 - 11.10 (Merkez Kampüs) / K - 414
veya
Randevu ile (Tel. 233 12 49 ve E-posta: gokhana@cankaya.edu.tr)
Dersin Web Sayfası: https://psi511.cankaya.edu.tr
Dersin Tanımı
Bu yüksek lisans dersinin konusu, Avrupa Birliği'nin bütünleşme yapısı ve dinamikleri ile genişleme süreci hakkındadır. Dolayısıyla ders, bütünleşme ve genişleme olmak üzere iki bölümde incelenecektir. Birinci bölümde, Avrupa bütünleşme düşüncesinin tarihi kökleri araştırılacak, İkinci Dünya Savaşı'ndan Avrupa Topluluğu'nun kuruluşuna kadar olan dönem incelenecektir. İlk bölümde ayrıca bütünleşme teorileri, bütünleşmeyi hazırlayan antlaşma süreci ile bütünleşmenin temel yapısını oluşturan kurumsal unsurlar açıklanacaktır. Bu bölümde ayrıca Avrupa Birliği'nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ile Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası hakkında ayrıntılı bilgi verilecektir. Dersin ikinci bölümü genişleme konusundadır. Bu bölümde, AB genişleme süreci teorik ve karşılaştırmalı olarak incelenecek, genişleme dalgaları açıklanacaktır. Dersin son bölümünde, AB'nin bir aktör olarak, dünya siyaseti içindeki yeri tartışılacak, demokrasi ve meşruiyet konuları açıklanacak, böylece Avrupa bütünleşmesi ve Avrupa Birliği anlaşılmaya çalışılacaktır.
Dersin Koşulları
Bu derste öğrencilerden ders materyallerini okuyarak derste yapılacak olan tartışmalara aktif olarak katılmaları beklenmektedir. Avrupa Birliği, güncel bir konu olduğundan ve Türk Dış Politikası içinde oldukça önemli bir yere sahip olduğundan, Avrupa Birliği'nin temel yapısını anlamanın yanısıra güncel konularla ilgili tartışmalar, dersin ana temasını oluşturacaktır. Dönem içinde öğrencilerden bir ödev hazırlamaları ve sonra da onu sunmaları istenecektir. Dönem içinde bir ara sınav, dönem sonunda bir final sınavı yapılacaktır. Derse katılım zorunlu olduğundan, öğrencilerden derslerin en az % 70'ine katılmaları beklenmektedir.
Ödev
Öğrencilerden, Avrupa bütünleşme süreci veya Avrupa Birliği ile ilgili, ders programında belirtilen müfredata uygun olarak seçtikleri bir konu hakkında - akademik araştırma kurallarına uygun olarak - bir ödev hazırlamaları istenecektir. Öğrenciler ödev konularını tespit ettikten (ve benden onay aldıktan) sonra, 30 sayfayı geçmeyecek şekilde hazırlayacakları ödevlerini en geç 3 Ocak 2025 tarihinde yazılı olarak teslim edeceklerdir. Ödevlerin sunum tarihleriyle ilgili bilgi, derse katılanların tam sayısı belli olduktan sonra belirlenerek, dersin web sayfasından duyurulacaktır.
Okuma Materyalleri
● Kaya, Ayhan vd. Avrupa Birliği'ne Giriş, Tarih, Kurumlar ve Politikalar, 4. Baskı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2020
● Akçay, Belgin ve İlke Göçmen. Avrupa Birliği, Tarihçe, Teoriler, Kurumlar ve Politikalar, 3. Baskı, Seçkin, Ankara, 2016.
● Keskin, Hakan. Mitos'tan Lizbon'a Avrupa Birliği El Kitabı, Seçkin, Ankara, 2016.
● John McCormick. Avrupa Birliği Siyaseti. Adres Yayınları, 2015.
● Günuğur, Haluk. Avrupa Birliği. Avrupa Ekonomik Danışma Merkezi Yayını, Bilim Serisi – 8, Ankara, 2014.
● Özdemir, Haluk. Avrupa Mantığı, Avrupa Bütünleşmesinin Teori ve Dinamikleri. Boğaziçi Ü. Yayınevi, 2012.
● Karluk, Rıdvan. Avrupa Birliği, Kuruluşu, Gelişmesi, Genişlemesi, Kurumları. 11 Baskı, Beta, İstanbul, 2014
● Özsunay, Ergun. Avrupa Birliği Hukuku ve Türkiye-AB İlişkileri, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2015
Değerlendirme
Ara Sınav % 30
Ödev ve Sunum % 30
Final % 40
Ders Planı
● Giriş ve Bütünleşmenin Tanımı (2 Hafta)
Bütünleşmenin Tanımı ve Aşamaları
Devletlerin Bütünleşmeye Gitme Sebepleri
Avrupa ve Avrupa Projesi Nedir?
● Avrupa Birliğinin Tarihsel Gelişimi (2 Hafta)
İkinci Dünya Savaşı'ndan Sonra Avrupa
Avrupa Bütünleşme Sürecini Hazırlayan Olaylar
Avrupa Hareketinin Kısa Tarihi Gelişimi
● Avrupa Bütünleşmesinin Teorik Yapısı (2 Hafta)
Başlıca Bütünleşme Teorileri
Teorilerin Topluluğun Ortaya Çıkışındaki Etkileri
Genel Teorik Değerlendirme
● Avrupa Birliği’nin Kurumsal Yapısı (2 Hafta)
Kurumsal Tasarım Mantığı
Kurumsal Yapı ve Kurumlararası Denge
Avrupa Konseyi, Avrupa Komisyonu
Avrupa Parlamentosu, Avrupa Birliği Konseyi (Bakanlar Konseyi)
Avrupa Adalet Divanı, Avrupa Merkez Bankası, Avrupa Sayıştayı
Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve Avrupa Bölgeler Komitesi
Avrupa Birliği’nin Karar Alma Mekanizması
● Bütünleşmenin Temel Dinamikleri: Derinleşme ve Genişleme (4 Hafta)
Bütünleşmenin Dinamik Süreci
Derinleşme ve Derinleşmenin Dalgaları (Antlaşmalar)
Ekonomik Birlikten Siyasal Birliği Doğru Önemli Gelişmeler
Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ve Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası
Genişlemenin Hukuksal ve Teorik Altyapısı
Katılımın Koşulları ve Yöntemi
Genişleme Dalgaları ve Genişleme Süreci
Bütünleşmenin Temel Dinamikleri Konusunda Genel Değerlendirme
● Avrupa Birliği’nde Egemenlik, Meşruiyet ve Kimlik Tartışmaları (1 Hafta)
Bir Aktör Olarak AB
Yeni Avrupa Düzeni
AB'nin Meşruiyeti ve Demokrasi Sorunu
● AB’nin Geleceği ve Genel Değerlendirme (1 Hafta)
(Tartışma Oturumu)